السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
338
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
زوال عدالت : چنان كه يادآور شديم ، عدالت با ارتكاب گناه كبيره يا اصرار بر گناه صغيره بدون توبه تحقق نمىيابد و يا در فرض عادل بودن پيش از ارتكاب ، با ارتكاب زايل مىگردد ؛ 46 ليكن ترك مستحب ، هرچند همهء مستحبات در صورتى كه به مرحلهء استخفاف و سبك شمردن ترك كننده به مستحبات و سنن نرسد ، موجب زوال عدالت نخواهد شد . 47 كسى كه عادل بوده است چنانچه در بقاى عدالت او شك شود ، حكم به بقا مىشود . 48 آيا امامت جماعت و تصدى ديگر مناصب مشروط به عدالت براى كسى كه به فسق خويش علم دارد ، جايز است يا نه ؟ مسئله اختلافى است . قول منسوب به مشهور جواز است و عادل دانستن ديگران كفايت مىكند . 49 برخى احتياط را در ترك تصدى دانستهاند . 50 از عدالت به معناى دوم در بابهاى نكاح ، هبه و قضاء سخن گفتهاند . عدالت ميان همسران : رعايت عدالت ميان همسران در مقدار نفقهء واجب و تقسيم شبها بر مرد واجب است 51 ( - - ) قَسم ) . رعايت عدالت ميان همسران در غير نفقهء واجب از هزينههاى زندگى ، بذل توجه و اهتمام به امور آنان ، گشاده رويى و هم بسترى مستحب است . چنان كه مستحب است بامداد شبى كه به هر زن تعلّق دارد ، نزد او بماند . 52 عدالت ميان دو طرف دعوا : به قول مشهور ، در صورت مسلمان يا كافر بودن دو طرف دعوا ، بر قاضى واجب است در نگاه و سلام كردن ، سخن گفتن ، نشستن ، سكوت و غير آن از انواع برخورد و اكرام ميان آن دو ، عدالت و مساوات را رعايت كند . 53 برخى قائل به استحباب آن شدهاند . 54 عدالت ميان فرزندان : رعايت عدالت ميان فرزندان در بذل و بخشش ، جز در صورت وجود خصوصيتى در برخى كه موجب برترى وى بر ديگران باشد ، مستحب است . 55 ( - - ) بيّنهء تعديل ) ( - - ) قاعدهء عدل وانصاف ) ( - - ) عدول مؤمنين )